Jest jedną z form opodatkowania, w której wielkość podatku zależy od faktycznie uzyskanych dochodów, rozumianych jako nadwyżka sumy przychodów z działalności gospodarczej nad kosztami uzyskania przychodów osiągniętych w roku podatkowym (tzw zaliczka na podatek dochodowy). Rozliczając się na zasadach ogólnych należy wpłacać najpóźniej do 25-tego każdego miesiąca, zaliczkę do Urzędu Skarbowego. Wszystkie dokumenty, które stanowią podstawę do wpisów w księdze (takie jak faktury, rachunki itp.) podatnik musi zbierać i przechowywać przez 5 lat. Sposób prowadzenia takiej Księgi jest określony w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 19 grudnia z 1999 roku, w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów. Osoba płacą podatki zakłada księgę, o czym winien poinformować urządu skarbowy najpóźniej 20 dni po od dnia jej założenia. Podatnicy roliczający podatek dochodowy na zasadach ogólnych, którzy nie przeszli limitu 1 200 000 EURO, liniowy i spółki partnerskie wykonujące działalność , jeśli nie muszą mieć pełnej księgowości, zobowiązani są do prowadzenia książki. Pod warunkiem powrotu niżej limit 1 200 tys. euro osoba płacąca podatki ma prawo cofnąć się na księgę. Wówczas jesteśmy zobowiązani do powiadomienia właściwego naczelnika urzędu skarbowego.
Do prowadzenia księgi świetnie nadaje się program do fakturowania i kpir, autorstwa firmy mediait. Podatnicy prowadzący podatkową księgę przychodów i rozchodów zobligowani są prowadzić innych rejestrów takich jak remanentów rocznych, kartoteka ST, rejestru przychodów zatrudnionych pracowników, protokółów likwidacji, rejestru przebiegu pojazdów, spis wyposażenia, księgi kontroli , dowodów wewnętrznych itd.
Do prowadzenia księgi są jeszcze zobligowani farmerzy posiadający firmę. Jeżeli przychód z działalności takiego rolnika nie przekacza limitu 10 000,00 złotych, wówczas osoba taka ma uproszczoną formę książki. W przyciwnym razie ma on obowiązek prowadzić księgę jak inni prowadzący działalność gospodarczą .
Strasznie ważne jest wpisywanie zapisów w właściwych kolumnach. W kolumnie numer dwanaście zapisujemy wynagrodzenie w gotówce i naturze., W kolumnie numer 14 zapisywane są sumę kolumn od dziesięć do trzynaście. , W kolumnie numer 9 wpisywane są sumę kolumn siedem i osiem., W kolumnie nr dziesięc zapisywane są zakup towarów handlowych i materiałow podstawowych., W kolumnie numer 8 wpisywane są pozostałe przychody., W kolumnie numer 7 księgowane są przychody ze sprzedaży wyrobów., W kolumnie numer 13 wpisywane są pozostałe wydatki, W kolumnie nr jedenaście zapisujemy koszty uboczne zakupu.
Zamknięcie roku
Podatnicy którzy prowadzą książkę na koniec każdego roku podatkowego dokonują zamknięcia księgi. Zamknięcie ksiąg powiązane jest z przede wszystkich z procesem inwentaryzacji. Na powyższy proces składają się:- sporządzenie spisu z natury – 31.12.2008 r.
- wycena towarów i materiałów objętych spisem do 14 stycznia 2009 r.
- wpisanie do księgi wartości spisu z natury oraz rozliczenia dochodu za rok 2008 – do 30 kwietnia 2009.