Kontrahenta, który spóźnia się ze spłatą należnych zobowiązań finansowych, ukarać można odsetkami naliczanymi za czas opóźnień. Umożliwia to Kodeks Cywilny, który reguluje wszystkie umowy cywilnoprawne. Kiedy zatem można zacząć procedurę naliczania odsetek i w jaki sposób tego dokonać?

Jak wyliczyć należne odsetki

K.C. reguluje wszystkie procesy, które zachodzą w umowach cywilnoprawnych, dlatego też w zapisach umowy między stronami nie wolno zawrzeć odsetek większych niż 4-krotna stopa lombardowa NBP. Z kolei jeżeli stopa odsetkowa nie była osobno ustalona postanowieniami umowy cywilnoprawnej, trzeba zastosować się do art. 481 paragraf 2 Kodeksu Cywilnego K.C., zezwalającego na stosowanie odsetek ustawowych. Obecnie wynoszą one 13 procent długu w skali rocznej.

Jak sporządzić notę odsetkową

Nota odsetkowa, innymi słowy monit zaległości, powinna zawierać wszystkie informacje dotyczące powstałych wierzytelności. Składa się przede wszystkim z:

  • wskazania sposobu uregulowania płatności
  • rodzaju powstałych zobowiązań
  • podpisu osoby upoważnionej do sporządzenia noty
  • danych wierzyciela i danych dłużnika
  • terminu opóźnień w spłacie
  • terminu kiedy należy uregulować powstałe zadłużenie wraz z odsetkami
  • daty sporządzenia dokumentu
  • kwoty powstałych zobowiązań i należnych od niej odsetek

Od kiedy można naliczać odsetki

W myśl art. 481 Kodeksu Cywilnego, jeśli kontrahent opóźnia się z zapłatą należności, wierzyciel może żądać odsetek za czas spóźnienia. Odsetki nalicza się od pierwszego dnia zalegania z płatnościami, przy czym:

  • gdy termin zapłaty przypada w dzień ustawowo wolny od pracy, to znaczy w święto czy w niedzielę, wówczas ulega on przesunięciu na kolejny dzień, nie będący ustawowo wolnym od pracy (np. z niedzieli na poniedziałek)
  • gdy termin zapłaty przypada na inny dzień wolny od pracy, np. na sobotę, wówczas nie ulega on przesunięciu

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964r. - Kodeks Cywilny (Dz. U. z 1964r., Nr 16, poz.93, z późniejszymi zmianami):

  • Art. 359.
    § 1. Odsetki od sumy pieniężnej należą się tylko wtedy, gdy to wynika z czynności prawnej albo z ustawy, z orzeczenia sądu lub z decyzji innego właściwego organu.
    § 2. Jeżeli wysokość odsetek nie jest w inny sposób określona, należą się odsetki ustawowe.
    § 3. Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, wysokość odsetek ustawowych, kierując się koniecznością zapewnienia dyscypliny płatniczej i sprawnego przeprowadzania rozliczeń pieniężnych, biorąc pod uwagę wysokość rynkowych stóp procentowych oraz stóp procentowych Narodowego Banku Polskiego.
  • Art. 482.
    § 1. Od zaległych odsetek można żądać odsetek za opóźnienie dopiero od chwili wytoczenia o nie powództwa, chyba że po powstaniu zaległości strony zgodziły się na doliczenie zaległych odsetek do dłużnej sumy.
    § 2. Przepis paragrafu poprzedzającego nie dotyczy pożyczek długoterminowych udzielanych przez instytucje kredytowe.
  • Art. 481.
    § 1. Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.
    § 2. Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była z góry oznaczona, należą się odsetki ustawowe. Jednakże gdy wierzytelność jest oprocentowana według stopy wyższej niż stopa ustawowa, wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie według tej wyższej stopy.
    § 3. W razie zwłoki dłużnika wierzyciel może nadto żądać naprawienia szkody na zasadach ogólnych.